Lekker Dier!? Dierlijke productie en consumptie in de 19de en 20ste eeuw
Eeuwenlang evolueerde de vaderlandse landbouw nauwelijks, ook niet in de veehouderij. De boerderij was een gemengd bedrijf, waarin het vee meer dan één rol speelde. Maar dat veranderde drastisch vanaf het einde van de negentiende eeuw. De 'tweede groene revolutie' zette dan in en de veehouderij werd een bedrijf op zich. Specialisatie was de boodschap en deze tendens houdt aan tot vandaag.
Veeteelt en -consumptie
Vanzelfsprekend had deze evolutie gevolgen voor het geteelde vee. Tastbare en zichtbare, want de dieren worden meer dan ooit voorheen 'gekneed' naar menselijke behoeften. Het varken was eerst een vetleverancier maar wordt 'omgetuned' tot een producent van mager vlees. De 'dubbeldoelkoe' verdwijnt en ziet zich voor de keuze gesteld: melk geven óf vlees leveren. En de kip maakt een steile duik van feestelijk gerecht tot alledaagse kost. De democratisering van de vleesconsumptie wordt een feit, de massale kweek evenzeer. Een symbiose die sommigen doet huiveren.
Het heden wortelt in het verleden en dat geldt ook in dit verhaal. De veeteelt van nu heeft alles te maken met de veehouderij van toen en de maatschappelijke ontwikkeling sedertdien. Vlees was in eerste instantie voorbehouden voor een rijke elite. Later kwam de dagelijkse portie ook in het bereik van de minder begoede klassen maar tegelijk groeit er een soort van maatschappelijke depreciatie van het dierlijke product.
De vervreemding ten aanzien van de veeteelt neemt navenant toe. Jongeren én ouderen weten niet eens meer welk dier de hamburgers levert, de samsonworst of de viandelle. Dit cahier geeft geen antwoorden, het roept integendeel vragen op. Zelfs als je geen vlees eet...
Het boek werd zowel in het Nederlands, als in het Frans uitgegeven (Veau, vache, cochon, couvée. L' animal de boucherie: élevage et consommation aux XIXe et XXe siècles.
Details
Auteur
Eddie Niesten, Jan Raymaekers, Yves Segers
Uitgever
Centrum Agrarische Geschiedenis, Leuven
Datum
2003
Formaat
192 p.
Beschikbaarheid
Het boek is niet meer verkrijgbaar.
